Περιοχή μέλους Χρήστης Συνθηματικό Είσοδος Εγγραφή Ξεχάσατε τον κωδικό σας;
Ημερομηνία / Ώρα
Νέα της στιγμής :
img
Η εξέγερση των Αιγυπτίων: Blowback κατά της Αμερικήςprint
Πολιτική - 15/04/2011 15:10
Άρθρο του Γιάννη Λούλη, πολιτικού αναλυτή - επικοινωνιολόγου

Η εξέγερση των Αιγυπτίων: Blowback κατά της Αμερικής

 

Του Γιάννη Λούλη

 

Ο όρος blowback πρωτοεμφανίσθηκε στο κλασσικό βιβλίο του Chalmers Johnson, ενός προοδευτικού Αμερικάνου αναλυτή, και αποδίδεται στην CIA. Με αυτόν οι Αμερικάνοι πράκτορες αναφέρονταν στο πως οι πολιτικές της χώρας τους προκαλούν συνέπειες που «επιστρέφουν προς τα πίσω» για να πλήξουν την υπερδύναμη. Έτσι λ.χ. το πραξικόπημα του 1953, που οργάνωσαν οι Αμερικανοί ανατρέποντας την δημοκρατία και επιβάλλοντας την δικτατορία του Σάχη, σώρευσε το εκρηκτικό υλικό, που το 1979 οδήγησε στην Ιρανική επανάσταση και την ανατροπή του μονάρχη.

 Ο Μουμπάρακ για τριάντα χρόνια, έπαιζε τον ρόλο του Σάχη στην περιοχή, ως ο πιο πειθήνιος και ανεκτίμητος σύμμαχος των ΗΠΑ. Την σκυτάλη πήρε από τον δολοφονηθέντα προκάτοχο του Σαντάτ. Ο Σαντάτ απεμπόλησε τον Αραβικό εθνικισμό του Νάσσερ, έναν εθνικισμό που είχε καταστήσει την Αίγυπτο κέντρο του Αραβικού κόσμου και μέλος των Αδέσμευτων. Υπογράφοντας ο Σαντάτ την μονομερή ειρήνη με το Ισραήλ και μπαίνοντας στην άμεση σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ, κατέστρεψε την προοπτική μιας συνολικής συμφωνίας των Αράβων με το Ισραήλ, ώστε να λυθεί και το Παλαιστινιακό. Η επιλογή εκείνη του Σαντάτ κρατάει ακόμη ανοιχτή την βαθειά πληγή του Παλαιστινιακού. Καθώς το Ισραήλ απηλάγη από την ισχυρότερη αντίρροπη δύναμη στο χώρο των Αράβων.

Ο Μουμπάρακ συνέχισε την πολιτική Σαντάτ, ακόμη πιο πειθήνια. Το Ισραήλ έτσι έγινε πιο ακραίο. Πραγματοποίησε τρεις εισβολές στο Λίβανο. Εξαπέλυσε πρωτοφανείς βομβαρδισμούς στη Γάζα. Συνεχίζει τους παράνομους εποικισμούς στην Παλαιστίνη. Διαθέτει την πλέον ακραία δεξιο-εθνικιστική κυβέρνηση από την ίδρυση του. Όπως αποκάλυψαν τα συνταρακτικά ντοκουμέντα των διαπραγματεύσεων που διέρρευσαν στο Al Jazeera, ο ηγέτης των Παλαιστινίων Αμπάς (σύμμαχος του Μουμπάρακ) έκανε πρόσφατα πρωτοφανείς παραχωρήσεις. Όμως το Ισραήλ τις απέρριψε.

Ο Μουμπάρακ σε κάθε ζήτημα που αφορούσε τον Αραβικό κόσμο, στήριζε τις Αμερικάνικες επιλογές. Μαζί με τους Αμερικανούς και την Παλαιστινιακή Αρχή, οργάνωσε το πραξικόπημα κατά της δημοκρατκά εκλεγμένης κυβέρνησης της ισλαμιστικής Χαμάς στην Παλαιστίνη η οποία ήθελε να διαπραγματευθεί σκληρά με το Ισραήλ. Όταν το πραξικόπημα απέτυχε και η Χαμάς εγκλωβίσθηκε στην περιοχή της Γάζας, ο Μουμπάρακ αποδείχθηκε καθοριστικός στο να αποκλείσει τη Γάζα με ένα αποτρόπαιο εμπάργκο. Αυτός ο αποκλεισμός τιμωρεί τους Παλαιστίνιους απλώς διότι ψήφισαν αντίθετα με τις Αμερικάνικες επιταγές! Κι αν δεν έφθαναν όλα αυτά, ο Μουμπάρακ διέθετε τους εξειδικευμένους βασανιστές του καθεστώτος του, ώστε οι Αμερικάνοι να στέλνουν στην Αίγυπτο κρυφά «ύποπτους τρομοκρατίας» για τα «περαιτέρω».

 Όμως τελικά, ο ασφυκτικός Αμερικάνικος εναγκαλισμός του Μουμπάρακ λειτούργησε ως blowback για την υπερδύναμη. Ο Αιγύπτιος Πρόεδρος έγινε πιο ασύδοτος και πιο απεχθής. Η διαφθορά του καθεστώτος του ξεπέρασε κάθε προηγούμενο (η περιουσία του υπερβαίνει τα 70 δις. δολάρια). Προετοίμαζε την διαδοχή του με τον γιο του Γκαμάλ. Το καθεστώς συμπεριφέρονταν σαν να του άνηκαν τα πάντα. Όταν βρισκόμουν πρόσφατα στον τόπο γέννησης μου, την Αλεξάνδρεια και η γυναίκα του Σουζάνα επισκέφθηκε την βιβλιοθήκη της πόλης με φίλες της, αυτή έκλεισε αυθαίρετα για το κοινό! Σε κάθε επίσκεψη στη δεύτερη πατρίδα μου, είχα την αίσθηση πως το καθεστώς Μουμπάρακ γινόταν σαθρό, κάτι που σημειώνω στο πιο πρόσφατο βιβλίο μου (το τρίτο) για την Μέση Ανατολή και την Αμερική.

 Πολεμώντας τον Νασσερικό εθνικισμό, οι Αμερικανοί γέννησαν τον Ισλαμικό εθνικισμό, το λεγόμενο πολιτικό Ισλάμ. Πολεμώντας το μετριοπαθές πολιτικό Ισλάμ, (στο οποίο ανήκουν και οι δημοφιλείς Αδελφοί Μουσουλμάνοι στην Αίγυπτο) ενίσχυσαν και ενισχύουν ακραίους ισλαμιστές τύπου Μπιν Λάντεν. Στηρίζοντας απεχθείς και διεφθαρμένους δικτάτορες, ανοίγουν τον δρόμο σε λαϊκές εξεγέρσεις, από το Ιράν, έως την Αίγυπτο. Ειδικά στην Αίγυπτο η εστία της εξέγερσης, όπως την βιώνει κάποιος με γνώση των ανθρώπων της περιοχής, οφείλεται στις ταπεινώσεις δεκαετιών: πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά και εθνικά. Παντού στον μουσουλμανικό κόσμο, από την Αίγυπτο στο Πακιστάν σαρώνει ένα αντιαμερικανικό ρεύμα.

Αυτό το ρεύμα φοβήθηκε ο Ομπάμα και μετά την αρχική στήριξη του Μουμπάρακ, άρχισε να τον εγκαταλείπει. Η ηγεσία του Αιγυπτιακού Στρατού που μέχρι πρόσφατα ήταν στυλοβάτης ενός «δικού της» καθεστώτος, φοβήθηκε το «Ιρανικό σύνδρομο» όπου μέσοι και κατώτεροι αξιωματικοί, δεν υπάκουαν στις εντολές των στρατηγών για χρήση βίας κατά των διαδηλωτών. Ο Μουμπάρακ θυσιάστηκε, για να αποφύγουν οι Αμερικανοί και η ηγεσία του στρατού τα χειρότερα. Ήδη πάντως η υπερδύναμη πληρώνει ακριβά την στήριξη δικτατοριών, την πληγή του παλαιστινιακού, τις ταπεινώσεις των Αράβων, την ολοκληρωτική ταύτιση με το Ισραήλ. Καθώς η Μέση Ανατολή αλλάζει. Και η Αμερικανική επιρροή βρίσκεται σε υποχώρηση.